Raadsleden & Veiligheid

Partners

  • http://www.vng.nl
  • http://www.vng.nl
  • http://www.vng.nl
  • http://www.vng.nl

Analyse veiligheid in verkiezingsprogramma’s grote steden: Grotere rol voor wijkagent en inwoner

08-03-2018

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart heeft het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid de verkiezingsprogramma’s van politieke partijen uit de grote steden geanalyseerd* op het onderwerp veiligheid. Uit de analyse blijkt dat politieke partijen veel aandacht hebben voor de politie in het algemeen en de wijkagent in het bijzonder. Ook willen veel partijen inwoners stimuleren een actieve bijdrage te leveren aan de veiligheid in hun eigen wijk.

Politie

In de lokale verkiezingsprogramma’s gaat de meeste aandacht naar politie-gerelateerde zaken. Het meest opvallend is dat veel partijen willen dat de wijkagent goed zichtbaar en aanspreekbaar is en daarmee de spil in de wijk moet zijn. Dit standpunt wordt door een breed scala aan partijen van links tot rechts gedeeld. Daarnaast willen sommige partijen dat de politie meer capaciteit krijgt. De aangiftebereidheid verhogen wordt vooral in PvdA-verkiezingsprogramma’s genoemd.

In de 4 grootste steden, en dan met name bij D66 en de linkse partijen, is het tegengaan van etnisch profileren door de politie een item. De samenwerking tussen de politie en de gemeentelijke handhavers krijgt slechts bij een enkele partij aandacht. Wel wil een groot aantal politieke partijen meer capaciteit voor handhaving door de gemeente.

Drugsbeleid

Het tweede grote thema in de lokale verkiezingsprogramma’s is drugsbeleid. Een groot deel van de politieke partijen wil de negatieve effecten van het huidige drugsbeleid tegengaan. Zij willen dat er experimenten komen over de verkoop en productie van drugs in hun stad. Vooral D66, GroenLinks en SP zijn hier groot voorstander van.

Hoewel regulering veel voorstanders kent, zijn er ook enkele tegenstanders, met name het CDA. Daarnaast is er met name bij de VVD en het CDA aandacht voor een harde aanpak van overlast bij coffeeshops en shishalounges, straatverkoop en de verkoop van drugs aan minderjarigen. Partijen aan de linkerzijde van het politieke spectrum zetten daarnaast stevig in op voorlichting als preventie voor het verkeerd gebruik van drugs.

Bevoegdheden openbare orde

Het wellicht meest controversiële veiligheidsthema is het inzetten van camera’s, bodycams, drones en preventief fouilleren. Cameratoezicht wordt in vrijwel elk lokaal partijprogramma genoemd. Het merendeel van de partijen is voor het gebruik van camera’s.

Partijen als D66 en GroenLinks vinden dat hier juist (zeer) terughoudend mee moet worden omgegaan vanwege privacy. Datzelfde privacy-argument wordt ingezet bij preventief fouilleren, de inzet van drones en het gebruik van bodycams. Met name de VVD is van mening dat de burgemeester over het algemeen krachtiger moet optreden met zijn/haar bevoegdheden.

Veilig over straat

Opvallend is dat er vanuit vrijwel alle politieke partijen grote aandacht is voor veiligheid op straat. Iedereen moet veilig over straat kunnen. Daarbij is opmerkelijk veel aandacht voor de LHBTQI’ers. Intimidatie op straat en discriminatie tegen deze groep is volgens de partijen een groot probleem en moet worden voorkomen.

Sommige partijen willen daarom voorlichtingslessen over seksuele diversiteit. Verder noemt een aantal partijen veiligheidsbeleving en het onderhoudsniveau van de openbare ruimte als thema’s. De aanpak van high impact crimes als straatroof en overvallen komt minimaal terug in de verkiezingsprogramma’s.

Burgerparticipatie

Een ander veiligheidsonderwerp dat relatief vaak wordt genoemd door zowel de linkse als de rechtse partijen, is het stimuleren van burgerparticipatie. Dit kan verschillende vormen aannemen en loopt uiteen van het ondersteunen van WhatsApp-groepen en de inzet van buurtvaders of jongeren bij het tegengaan van overlast in de wijk tot de inzet van buurtinterventieteams.

Verreweg de meeste aandacht gaat echter uit naar de inspraak van bewoners. Inwoners moeten betrokken worden bij de wijkplannen of plaatsnemen in wijkpanels om aan te geven welke veiligheidsproblemen moeten worden opgepakt.

Ondermijning

Een thema dat bij de landelijke politiek hoog op de agenda staat, is ondermijning. In de lokale politiek blijft dit thema wat achter. Het wordt echter wel door een aantal partijen genoemd. Deze partijen benoemen het tegengaan van ondermijning veelal in algemene termen zonder er specifiek op in te gaan. Een enkele partij wil de toepassing van BIBOB intensiveren en verruimen. Een ander wil de informatiepositie van de gemeente op het gebied van ondermijning verbeteren.

Mensenhandel

Een typisch stedelijk onderwerp is het tegengaan van mensenhandel, al dan niet in combinatie met prostitutie. Dit onderwerp krijgt vooral van de grootste steden aandacht, waarbij soms ook wordt gedacht aan het verbeteren van de positie van de prostituee.

Radicalisering

Het tegengaan van radicalisering is niet voor alle politieke partijen een punt van aandacht. Toch wordt het nog door een aantal genoemd. Een enkel programma heeft het over het tegengaan van haatpredikers.

Minder benoemde onderwerpen

Ondanks de grote aandacht van beleidsmakers in de afgelopen jaren is er in de verkiezingsprogramma’s bijna geen aandacht voor personen met verward gedrag. Althans, niet onder het kopje veiligheid. Het kan zijn dat dit onder de noemer zorg is behandeld, maar dat is in deze analyse niet onderzocht. Daarnaast valt op dat de politieke partijen het tegengaan van cybercrime en de uitwassen in de digitale wereld nauwelijks noemen.

Het blijkt voor de partijen uit de grote steden geen thema te zijn, terwijl er op landelijk niveau steeds meer aandacht voor komt. Verder is en mondjesmaat aandacht voor veilig uitgaan, een veilige thuissituatie, veilig ondernemen, brandveiligheid, de eindejaarsproblematiek (vuurwerk) en verkeersveiligheid.

Bij de landelijke partijen valt verder het volgende op:

  • De VVD besteedt – zoals vanouds – de meeste aandacht aan veiligheidsthema’s. De grootste thema’s zijn de inzet van openbare orde-bevoegdheden, de aanpak van drugsoverlast en ondermijning, veiligheid op straat en burgerparticipatie.
  • In de verkiezingsprogramma’s van GroenLinks en D66 is ook erg veel aandacht voor veiligheid. Hun grootste topics zijn terughoudendheid ten aanzien van het gebruik van camera’s, drones, bodycams en preventief fouilleren. Verder willen zij dat drugsproblematiek opgelost wordt met voorlichting over gebruik en met regulering van verkoop en productie. Daarnaast hebben zij relatief veel actiepunten ten aanzien van veiligheid achter de voordeur.
  • De PvdA besteedt verhoudingsgewijs veel aandacht aan de participatie van de burger in het opstellen en uitvoeren van het veiligheidsbeleid.
  • Het CDA laat haar sociale gezicht zien door aandacht te besteden aan de kwetsbare positie van ouderen, jongeren en personen met verward gedrag.
  • De SP schenkt in verhouding tot andere partijen veel aandacht aan een veilig thuis en de aanpak van eerwraak, vrouwenbesnijdenis en uithuwelijking.

* Het CCV onderzocht een kwart van de 44 grote steden. Hieronder vallen de G4 en enkele G40-steden. Van elke stad zijn de verkiezingsprogramma’s van de landelijk vertegenwoordigde politieke partijen bekeken en van lokale partijen voor zover ze deel uitmaken van de bestaande lokale coalitie. Het is daarmee geen representatief onderzoek, maar het geeft wel een indicatie waar de lokale politieke partijen zich op richten.

Donwloads

U kunt deze longread Analyse van het thema veiligheid in verkiezingsprogramma's van grote steden downloaden als pdf.

Cookiemelding

akkoordDeze website maakt gebruik van cookies.
Klik hier voor meer informatie.