Raadsleden & Veiligheid

Invloed op de Veiligheidsregio

De gemeente heeft de regie op het lokale integrale veiligheidsbeleid. Sommige veiligheidsonderwerpen zijn echter regionaal belegd omdat dit qua schaalvoordeel en efficiëntie voordelen biedt. Zo zijn de Veiligheidsregio’s in het leven geroepen om de crisisbeheersing en rampenbestrijding in Nederland goed te beleggen.

25 Veiligheidsregio’s

Nederland kent 25 Veiligheidsregio’s. In de Veiligheidsregio wordt samengewerkt tussen de gemeenten, de politie, de brandweer, het OM en de GHOR. De crisisbeheersing en rampenbestrijding maakt deel uit van het lokale integrale veiligheidsbeleid waarover de gemeente de regie voert.

De burgemeester is vertegenwoordigd in het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio die verschillende keren per jaar bij elkaar komt. Als raadslid krijgt u waarschijnlijk de agenda en de stukken doorgestuurd en kunt u de burgemeester op basis daarvan uw wensen meegeven om in het algemeen bestuur aan de orde te stellen of te regelen. Dit is echter geen garantie dat de burgemeester het ook daadwerkelijk weet te regelen. Dit komt omdat de burgemeester slechts een van de vele burgemeesters is.

Praktijkvoorbeeld

Beleidsplan en Risicoprofiel

Eén keer in de vier jaar wordt er in de Veiligheidsregio een beleidsplan geschreven mede gebaseerd op het risicoprofiel van de Veiligheidsregio. Er kan pas met het risicoprofiel worden ingestemd als dit met de gemeenteraden is besproken (artikel 15.3 Wet op de Veiligheidsregio).

U dient als raadslid goed op te letten of alle mogelijke lokale risico’s voor uw gemeente erin staan beschreven. Daarnaast heeft u bij de bespreking van het risicoprofiel ook de kans om uw wensen ten aanzien van het beleidsplan kenbaar te maken.

Crisisplan

Ook één keer in de vier jaar stelt het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio een crisisplan vast. Het crisisplan geeft een beschrijving van de organisatie, de verantwoordelijkheden, de taken en de bevoegdheden met betrekking tot rampenbestrijding en de crisisbeheersing.

Daarnaast bevat het de afspraken die zijn gemaakt met andere partijen die een rol spelen in het geval van rampen en crises. Vraag aan uw burgemeester wat dit crisisplan voor uw gemeente inhoudt en of het ook voor uw gemeente een realistisch plan is.

Tips en aandachtspunten

  • Bestudeer Wet Veiligheidsregio’s, met bijzondere aandacht voor wettelijke bepalingen die aangrijpingspunten bieden voor sturing.
  • Agendeer in de aanloop naar de vierjaarlijkse vaststelling van het beleidsplan (art. 14) en crisisplan (art. 16) door het bestuur van de Veiligheidsregio tijdig een inhoudelijke raadsvergadering.
  • Stel vast of uw gemeente weet hoe ze de samenwerking organiseert bij een bovenregionale ramp of crisis en of ze weet hoe en wanneer het Rijk betrokken raakt.
  • Volg de discussie over wat er in de toekomst gaat gebeuren met de Veiligheidsregio’s nu de bestuurlijke congruentie met de komst van 10 politie-eenheden vervalt. Zullen de 25 Veiligheidsregio’s ook naar 10 gaan, mede vanwege het feit dat er straks ook 10 gezamenlijke meldkamers zullen zijn? Neem hierover een standpunt in. Overleg zo nodig met partijgenoten (collega-raadsleden) in uw regio.
  • Zorg dat uw gemeente specifiek is voorbereid op rampen en crises die vanwege lokale of regionale omstandigheden voorstelbaar zijn. Ook dan is de kans erop niet groot, maar het helpt ook bij de preparatie op andersoortige crises.
  • Om bij een geheel onvoorziene crisis te kunnen profiteren van inspanningen bij de specifieke voorbereiding op voorstelbare lokale of regionale crises, is het belangrijk dat gemeenten zich ook generiek voorbereiden op crisisbeheersing. Nazorg en crisiscommunicatie dienen in brede zin op orde worden gebracht. Een gemeente die zich te sterk zou voorbereiden op een ramp met een chloortrein die over het grondgebied rijdt, is vanwege crisisfixatie onvoldoende flexibel bij een andersoortige crisis.
  • Denk na over de vraag in hoeverre een (en dus elke) gemeente zich in het geheel dient voor te bereiden op een ramp of crisis. Of zouden (een deel van de) de gemeentelijke processen ook regionaal kunnen worden opgepakt?
  • Beoordeel voortdurend het nut van procedures en plannen. Zijn ze praktisch, zijn ze te begrijpen en is het realistisch dat de gemeente zich langs deze weg voorbereidt?
  • Denk na over de vraag of de Veiligheidsregio zich nog zou moeten ontwikkelen en verbreden (ook richting sociale veiligheid bijvoorbeeld) of dat ze zich vooral dient te richten op brandweerzorg en rampenbestrijding?
  • Doet zich ergens in het land een crisis voor die voorstelbaar is in uw regio? Organiseer een half jaar of jaar later een themavergadering over deze crisis, bijvoorbeeld in samenspraak met de fractie uit de desbetreffende gemeente(n). Laat ook raadsleden vertellen over hun ervaringen (en dus niet alleen bestuurders of onderzoekers, vanwege hun - te? - sterke aandacht voor successen of juist fouten).
  • Zorg dat u de Veiligheidsregio in uw fractie niet alleen ziet als een kostenpost op afstand: u betaalt de brandweer, maar hebt er weinig invloed op. Debatteer ook over de (on)mogelijkheden, kwaliteiten en lokale betekenis van de Veiligheidsregio.
  • Is er voldoende aandacht in onze gemeenten voor de minder zelfredzamen (bijvoorbeeld in verzorgingshuizen) en waar blijkt dat uit?
  • Hoe wordt bij crisispreparatie gebruikt gemaakt van de zelfredzaamheid van burgers en ondernemers?
  • Op welke wijze wordt gebruik gemaakt van de potentiële mogelijkheden van sociale media bij rampen en crises?
  • Zorg dat alle openbare stukken over de Veiligheidsregio en haar overlegvormen – via de griffie – naar u toe worden gestuurd.

veiligheid-en-politiek/sturen-op-politie(308,45)
veiligheid-en-politiek/sturen-op-toezicht-en-handhaving(555,173)
veiligheid-en-politiek/sturen-op-de-veiligheidsregio(475,16)
veiligheid-en-politiek/sturen-op-brandweer(780,155)
veiligheid-en-politiek/sturen-op-zorgpartners(737,15)
veiligheid-en-politiek/invloed-op-burgemeester(308,181)