Raadsleden & Veiligheid

Partners

Integraal veiligheidsbeleid

De zorg voor openbare orde en veiligheid is van oudsher een van de voornaamste taken van de overheid. De verantwoordelijkheid voor het veiligheidsbeleid ligt op lokaal niveau bij de gemeente.

Regierol gemeente

De gemeente heeft de regierol bij het ontwikkelen van veiligheidsbeleid. Ze zorgt voor afstemming tussen de verschillende partijen (in- en extern) die betrokken zijn bij het veiligheidsbeleid en voert de regie over de verschillende maatregelen. Daarnaast zorgt de gemeente dat de maatregelen beleidsmatig worden ingebed.

Vaak wordt de verantwoordelijkheid van de gemeente verklaard vanuit artikel 172 gemeentewet, waarin staat dat de burgemeester belast is met de handhaving van de openbare orde.

Schema 'Integraal veiligheidsbeleid'

De rollen die raadsleden hebben bij het lokale integrale veiligheidsbeleid en/of de totstandkoming van het integraal veiligheidsplan.

Integraal Veiligheidsplan

Veel gemeenten hebben inmiddels een integraal veiligheidsplan. Dat plan wordt veelal gemaakt volgens de methode Kernbeleid Veiligheid, een handreiking aan gemeenten van de VNG. Kernbeleid Veiligheid biedt ambtenaren OOV een stappenplan om te komen tot een Integraal Veiligheidsplan (IVP).

Daarnaast biedt het Kernbeleid Veiligheid een handige indeling van de veiligheidsonderwerpen die een plaats dienen te vinden in het IVP. De indeling bestaat uit vijf veiligheidsvelden. Deze website gaat uit van dezelfde indeling:

  • Veilige woon- en leefomgeving (bijvoorbeeld overlast, veel voorkomende criminaliteit zoals inbraken en diefstal, en het onveiligheidsgevoel).
  • Bedrijvigheid en veiligheid, (veilig ondernemen, veilige winkelcentra, veilig uitgaan en veilige evenementen).
  • Jeugd en veiligheid (jeugdoverlast, jeugdgroepen, alcohol en drugsgebruik, veiligheid in en om de school).
  • Fysieke veiligheid (rampenbestrijding en crisisbeheersing, brandveiligheid, gevaarlijke stoffen).
  • Integriteit en veiligheid (bestuurlijke aanpak georganiseerde criminaliteit, veilige publieke taak (VPT), polarisatie en radicalisering).

In het IVP kunnen ook de aan veiligheid flankerende thema’s, zoals ‘zorg en veiligheid’, geprioriteerd worden. Daarmee brengt het IVP de verbinding aan met andere domeinen en partijen dan ‘veiligheid’ in de gemeente.

Het IVP kan ook door met meerdere gemeenten (in een samenwerkingsverband) samengesteld worden en afgestemd zijn op regionaal veiligheidsbeleid.

Rol gemeenteraad

Bij de prioritering binnen het integraal veiligheidsbeleid speelt de gemeenteraad een belangrijke rol. De gemeenteraad stelt het lokale integrale veiligheidsbeleid vast en controleert de uitvoering van het beleid.

'Kernbeleid Veiligheid' geeft aan wanneer de gemeenteraad in actie moet komen in het proces van de totstandkoming van het IVP. De raad of de raadscommissie dient al in een vroegtijdig stadium betrokken te worden voor een startnotitie waarin de eerste kaders van het beleid staan. Daarnaast is de raad betrokken bij een prioriteitensessie.

In het college van burgemeester en wethouders is de burgemeester vaak ook degene die de portefeuillehouder is voor (integrale) veiligheid. Dit neemt overigens niet weg dat ook de wethouders een rol op veiligheid hebben, aangezien veiligheid in bijna alle aspecten van beleid terugkomt.

Jaaruitvoeringsplan (JUP)

De uitvoering van het IVP wordt vaak verwoord in een jaarlijks of tweejaarlijks uitvoeringsplan (JUP). In dit plan wordt concreet wie wat wanneer gaat doen. Voor raadsleden kan dit een voorbeeld geven wat er concreet gedaan wordt en hoe, gegeven de actualiteit, het beleid aangepast moet worden. Bedenk wel dat een raadslid voornamelijk alleen over het IVP gaat en niet specifiek over het JUP. Een raadslid wil weten of de doelstelling van de prioriteiten uit het IVP gehaald worden (het 'wat') en niet hoe dat specifiek wordt uitgevoerd (het 'hoe').

Tips en aandachtspunten

  • De basis van het integraal veiligheidsbeleid wordt gevormd door de informatiepositie van de gemeente.
  • Wees er alert op dat een veiligheidsplan heel wat anders is dan veiligheidsbeleid. De stap van plan naar uitgevoerd beleid vergt een organisaties (een netwerkorganisatie) die is toegerust om de lokale taak uit te voeren.
  • Beperk het aantal prioriteiten (tot maximaal een stuk of vijf). Het oppakken van meer prioriteiten heeft het risico dat niet alle prioriteiten even effectief kunnen worden opgepakt en uitgevoerd.
  • De Kwaliteitstoets IVP helpt bij het beoordelen van het integraal veiligheidsplan van uw gemeente.
  • Het webdossier JUP helpt je een uitvoeringsplan op te stellen.
  • Voorbeelden van lokale veiligheidsplannen zijn te vinden op de website van het CCV.
  • Lees deze flyer over de organisatie van een startbijeenkomst.

Meer informatie over integraal veiligheidsbeleid

veiligheidsbeleid/veilige-woon-en-leefomgeving(350,14)
veiligheidsbeleid/bedrijvigheid-en-veiligheid(365,174)
veiligheidsbeleid/jeugd-en-veiligheid(765,70)
veiligheidsbeleid/fysieke-veiligheid(687,174)
veiligheidsbeleid/integriteit-en-veiligheid(612,11)